Geneza powstania Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa - Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa HISTORIA - O Galerii - Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa
Strona główna » HISTORIA » Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa, HISTORIA » Geneza powstania Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa

Geneza powstania Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa

6 grudnia 2009

Rzeszowskie środowisko fotograficzne w latach 70-tych i 80-tych XX wieku miało znaczący wpływ na rozwój polskiej fotografii. Jednakże przełom polityczno-gospodarczy, jaki miał miejsce w latach 90-tych XX w. przyczynił się do kryzysu tzw. instytucji pozarządowych. Na skutek tego rozpadły się prawie wszystkie stowarzyszenia fotograficzne w Polsce.

30 grudnia 1990 roku właściciel posesji przy ulicy 3 Maja 11/4 wypowiedział RzTF najem lokalu. Pojawiły się problemy. Rząd zabiera dotację wszystkim stowarzyszeniom, pozostawiając tylko dotacje celowe. RzTF nie posiada środków finansowych na czynsz i zatrudnienie pracowników. Dzięki uprzejmości władz Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK) cały dorobek (fototeka, biblioteka i akta) został złożony w siedzibie przy ulicy Matejki 2, II piętro. Nikt nie wiedział, co będzie dalej. Do lutego 1992 roku, RzTF pozostaje w lokalu PTTK. Za zgodą Wydziału Kultury Urzędu Wojewódzkiego część ostatniej dotacji można było przeznaczyć na czynsz w nowej siedzibie.

Pierwsza lokalizacja Galerii Fotografii w 1992 r

Od kwietnia 1991 roku Prezes RzTF Irena Gałuszka realizuje akcję marketingową w ponad 100 firmach w Rzeszowie i na terenie województwa, której celem jest uzyskanie środków finansowych na działalność Galerii Fotografii. Firma „BIRFANA” przeznacza 2 mln zł miesięcznie w ramach sponsoringu na pobory dla Kierownika Galerii (od sierpnia do grudnia 1991 r.). Większość spraw dyskutowanych na spotkaniach dotyczy nowej sytuacji społecznej i gospodarczej, w jakiej znalazło się RzTF i Galeria. Wiele osób ze Stowarzyszenia nie chce uczestniczyć w tych trudnych rozmowach. Zamiera działalność statutowa. Ówczesny Prezes RzTF, Irena Gałuszka, podejmuje działania zmierzające do utworzenia placówki kultury: Galerii Fotografii dotowanej ze środków finansowych budżetu Miasta Rzeszowa. Nie wszyscy członkowie Zarządu RzTF akceptowali i wspomagali te działania. Kilka osób z boku przygląda się drastycznej walce. Następuje całkowity kryzys pracy społecznej.

13 listopada 1991 roku Irena Gałuszka rezygnuje z funkcji Prezesa RzTF i całą energię ukierunkowuje na utworzenie Galerii Fotografii.

Na przestrzeni roku odbywają się spotkania ze wszystkimi Komisjami Rady Miasta Rzeszowa. Powstają projekty dokumentów koniecznych do zarejestrowania działalności nowej placówki kultury (Uchwała, Statut, Regulamin Organizacyjny).

21 stycznia 1992 roku zostaje powołana Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa z siedzibą w lokalu przy ulicy 3 Maja 9 w Rzeszowie, która m.in. podejmuje próbę kontynuacji działań środowiska fotograficznego w Rzeszowie na bazie dorobku i tradycji Rzeszowskiego Towarzystwa Fotograficznego.

 Spotkanie z autorem wystawy Vasilem Titovem oraz grupą fotografików z Bielefeldu 2 grudzień 1991 r

Projekt uchwały w sprawie utworzenia Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa przedstawił Wiceprezydent Miasta Pan Józef Górny motywując: (Z protokołu Rady Miasta Rzeszowa, z XXVIII sesji 21.01.1992 r.):

- „Galeria Fotografii przy RzTF funkcjonuje bardzo dobrze i nadal się rozwija,

- zdobyła uznanie i odpowiednią rangę, jako unikalna instytucja tego typu w naszym regionie,

- zdobyła grono stałych sponsorów.

Zarząd Miasta proponuje utworzenie Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa. Zachowując zasadniczy kierunek działania – propagowanie fotografii – Galeria prowadziłaby równocześnie szeroko rozumianą działalność kulturalną (wydawniczą i instruktorską). Powołanie Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa wymagałoby zatrudnienia dwóch pracowników etatowych, oraz nakładów z budżetu miasta w wysokości 120 mln zł rocznie”.

Przewodniczący poszczególnych Komisji przedstawili opinie:

Pan Józef Czerni – Przewodniczący Komisji Edukacji, Zdrowia, Opieki Społecznej i Kultury – popiera projekt utworzenia Galerii. Powinna to być placówka wystawiennicza obejmująca swoim zasięgiem wszystkie dziedziny sztuki.

Pani Stanisława Zawiślak – Przewodnicząca Komisji Ekonomiczno-Budżetowej zaproponowała, aby utworzona Galeria była Stowarzyszeniem z wyłączeniem działalności gospodarczej. Jeżeli Galeria będzie zakładem budżetowym będzie to niekorzystne ze względów finansowych, np. poprzez opodatkowanie wszystkich dotacji.

Pan Krzysztof Zięba – Komisja Inicjatyw Gospodarczych i Gospodarki Komunalnej popiera inicjatywę utworzenia Galerii. Uważa jednak, że obecna sytuacja finansowa Miasta nie pozwala na utrzymanie Galerii jako jednostki budżetowej.

Pan Tadeusz Dzioch – Przewodniczący Komisji Współpracy z Samorządami Osiedlowymi – popiera projekt utworzenia Galerii na zasadach zaproponowanych przez Zarząd Miasta.

Pan Jan Rejman – Komisja Organizacyjno-Prawna – popiera inicjatywę powołania Galerii, której zasadniczym celem byłoby prowadzenie działalności wystawienniczej i popularyzatorskiej w dziedzinie fotografii oraz innych sztuk plastycznych, co miałoby prestiżowe znaczenie dla Miasta Rzeszowa. Komisja popiera stanowisko Komisji Ekonomiczno-Budżetowej w kwestii proponowanej formy organizacyjnej (zakład budżetowy).

 

Wybrane wypowiedzi Radnych:

Pan Józef Górny – Miasto nie będzie utrzymywało Galerii – nie ma takiego zapisu ani w Uchwale, ani w Statucie Galerii. Przyznane środki będą przeznaczone na utrzymanie lokalu i wypłatę wynagrodzeń dla etatowych pracowników Galerii. Jeżeli Miasto nie przejmie Galerii Fotografii RzTF – przestanie ona istnieć. Praca i wysiłek wielu ludzi zostanie zmarnowany. Zarząd Miasta zakłada, że w 1992 roku nakłady na utrzymanie Galerii będą wynosić około 120 mln zł.

Pan Leszek Trybus – popiera projekt utworzenia Galerii. Wnioskuje, aby Miasto przeznaczyło na jej działalność 80 mln zł rocznie (przypis I. Gałuszka – dzięki temu głosowi Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa przez 12 lat przeżywała ogromne trudności finansowe).

Pan Józef Czerni – zaapelował o poparcie wniosku Zarządu Miasta. Galeria będzie placówką prestiżową Miasta. Nie można rezygnować z kultury tylko, dlatego że nie przynosi zysków wymiernych w złotówkach. ”

Następnie Radni głosowali nad przyjęciem uchwały w sprawie utworzenia Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa. Uchwała została przyjęta większością głosów: za – 19, przeciw – 7, wstrzymało się – 4.

 Kolejne głosowanie dotyczyło określenia środków finansowych z budżetu Miasta dla Galerii. Propozycję Zarządu Miasta (120 mln zł rocznej dotacji) poparło 13 radnych. Propozycję Pana Leszka Trybusa (80 mln zł rocznej dotacji) poparło 15 radnych. Wniosek zgłoszony przez Pana Leszka Trybusa został przyjęty większością głosów.

 

 

 

Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa, HISTORIA